Οι Ένοπλες Δυνάμεις που χρειαζόμαστε, Λάμπρος Τζούμης

Του Αντιστρατήγου (εα) Λάμπρου Τζούμη

Στην πρόσφατη Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε θέματα ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων και στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η αύξηση της στρατιωτικής θητείας, η υποχρεωτική στράτευση στα δεκαοκτώ και προσλήψεις 15.000 επαγγελματιών οπλιτών. Αναφορικά με τα υπόψη θέματα να επισημάνουμε τα εξής:

Υπάρχει ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης του προβλήματος υποστελέχωσης-επάνδρωσης, κυρίως των σχηματισμών πρώτης γραμμής του Στρατού Ξηράς με επιπτώσεις στην επιχειρησιακή ετοιμότητα. Το πρόβλημα οφείλεται:

 
  • στη μη πρόσληψη μόνιμου προσωπικού επί σειρά ετών, λόγω των απαγορευτικών περί “προσλήψεων στο Δημόσιο” μνημονιακών όρων,
  • στη χαμηλή απόδοση των κλάσεων οπλιτών θητείας, λόγω του δημογραφικού προβλήματος,
  • στη μικρή διάρκεια θητείας,
  • στις αναβολές-εξαιρέσεις στράτευσης και
  • στην ικανοποίηση μεγάλου αριθμού κοινωνικών αιτημάτων που άλλες φορές είναι επιβεβλημένα και άλλες φορές γίνονται για εξυπηρέτηση μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων.

Σε ό,τι αφορά τις προσλήψεις μόνιμου προσωπικού που ανακοινώθηκε είναι θετικό μέτρο με δεδομένο ότι έχει να συμβεί κάτι τέτοιο από το 2009. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την απόλυση ενός αριθμού στελεχών από τις τάξεις των Ενόπλων Δυνάμεων, χωρίς να αναπληρώνονται, και τη γήρανση του προσωπικού επιτείνει το πρόβλημα της στελέχωσης. Την παρούσα περίοδο ο μέσος όρος ηλικίας κατηγοριών μόνιμου προσωπικού όπως των Εθελοντών Μακράς Θητείας είναι περίπου 45 έτη, ενώ για τους επαγγελματίες οπλίτες είναι περίπου 36 έτη. Οι εν λόγω κατηγορίες προσελήφθησαν με σκοπό την κάλυψη κυρίως επιχειρησιακών αναγκών μαχητού.

Συνεπώς, απαιτείται ανανέωση και αναπλήρωση του μόνιμου προσωπικού. Η σκέψη να οδηγηθούμε σε αμιγώς επαγγελματικό στρατό έχει το θετικό στοιχείο ότι εξελιγμένα και σύγχρονα οπλικά συστήματα θα υπηρετούνται από προσωπικό με εξειδικευμένες γνώσεις, άρα καλύτερα αποτελέσματα. Από την άλλη στα αρνητικά να συνυπολογίσουμε ότι ένας βασικός πυλώνας της πολεμικής μας προπαρασκευής είναι η εφεδρεία. Αμιγώς επαγγελματικός στρατός σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει εκπαίδευση για οπλίτες θητείας, άρα δεν θα υφίσταται εφεδρεία. Στα αρνητικά να συνυπολογισθεί και το κόστος, καθόσον το να συντηρείς έναν αμιγώς επαγγελματικό στρατό είναι ιδιαίτερα δαπανηρό.

Οι 18αρηδες φαντάροι

Σε ό,τι αφορά την κατάταξη στα δεκαοκτώ έχει θετικά και αρνητικά σημεία. Θα συμβάλλει θετικά στον περιορισμό του ποσοστού αναβολών στράτευσης και ανυποταξίας, που την παρούσα περίοδο κινείται σε υψηλά επίπεδα. Παράλληλα θα συνδέσει τις σπουδές των νέων με την αγορά εργασίας, θα αποδώσει στην κοινωνία νέους ανθρώπους πιο ώριμους, με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και συναίσθηση των ευθυνών. Το κυριότερο όμως είναι ότι, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών, ο νέος θα εντάσσεται αμέσως στην αγορά εργασίας, χωρίς να έχει την υποχρέωση της στράτευσης, που σε πάρα πολλές περιπτώσεις αποτελεί τροχοπέδη στην επαγγελματική αποκατάστασή του.

Στα αρνητικά να συνυπολογίσουμε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις θα απωλέσουν προσωπικό με εξειδικευμένες γνώσεις όπως τους οπλίτες ιατρούς, πολιτικούς μηχανικούς, οπλίτες πληροφορικής, κ.λπ, που παρέχουν πολύτιμες υπηρεσίες στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Δεν είναι λύση για τις Ένοπλες Δυνάμεις

Σε ό,τι αφορά την αύξηση της θητείας στον Στρατό Ξηράς και την εφαρμογή “διζωνικού συστήματος”, δηλ. όσοι υπηρετούν στην παραμεθόριο θα κάνουν θητεία εννέα μηνών ενώ όσοι επιλέγουν θητεία σε αστικά κέντρα στην ενδοχώρα, θα έχουν θητεία δώδεκα μηνών: Το εν λόγω σύστημα δεν θα αποδώσει περισσότερο από 5-6.000 άτομα κατ’ έτος και δεν αποτελεί πανάκεια για την επίλυση του προβλήματος της υποστελέχωσης και την επαύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των Σχηματισμών του Στρατού Ξηράς.

Θα μπορούσε να εξεταστεί και η εθελοντική στράτευση των γυναικών στο πλαίσιο της ισότητας και της ισονομίας για ορισμένες ειδικότητες, παρέχοντας παράλληλα κίνητρα (μοριοδότηση για ΑΣΕΠ, πρακτική πτυχιακής, κ.λπ), αφού λάβουμε υπόψη μας το σημαντικό ρόλο της μητρότητας για τις γυναίκες.

 

Για να έχουν αποτελεσματικότητα τα προαναφερόμενα απαιτείται να συνδυαστούν με μια ευρεία αναδιοργάνωση στις Ένοπλες Δυνάμεις, με σκοπό τη δημιουργία ενός ευέλικτου, μικρότερου, οικονομικότερου, αλλά και περισσότερο αξιόμαχου αποτρεπτικού αμυντικού σχήματος των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Στο σύγχρονο πεδίο της μάχης είναι απαραίτητη η ύπαρξη ταχυκίνητων εφεδρειών με δυνατότητα άμεσης επέμβασης για ταχεία ενίσχυση, τυχόν απειλούμενων ή προσβαλλόμενων περιοχών και υποστήριξης αγώνα κινήσεως.

Στρατός με πολυδύναμα στρατόπεδα 

H μεγάλη διασπορά στρατοπέδων και η ελλιπής στελέχωση σε συνδυασμό με την ενασχόληση του προσωπικού με πλήθος άλλων δραστηριοτήτων, δρουν απαγορευτικά στην καθολική συμμετοχή για εκπαίδευση και καταπονούν το προσωπικό. Η συγκρότηση σύγχρονων πολυδύναμων στρατοπέδων θα συνέβαλε θετικά σε μια σειρά θεμάτων, όπως:

  • Μείωση των λειτουργικών εξόδων,
  • ενίσχυση του προσωπικού για οργάνωση και διεξαγωγή καλύτερης εκπαίδευσης,
  • επαύξηση των χρόνων αντίδρασης και επιχειρησιακής ετοιμότητας,
  • αποφυγή καταπόνησης για υλοποίηση αυξημένων αναγκών ασφαλείας,
  • δημιουργία συνθηκών καλύτερης και ασφαλούς εργασίας.

Βασική προϋπόθεση όμως για την υλοποίηση της αναδιοργάνωσης που προβλέπει “συμμάζεμα” μονάδων, με συγχωνεύσεις, καταργήσεις κ.λπ., είναι η ανάληψη πολιτικού κόστους, λόγω συντεχνιακών αντιλήψεων και αντιδράσεων των τοπικών κοινωνιών που θεωρούν ότι πλήττονται οικονομικά από το κλείσιμο αυτό. Ο στόχος πρέπει να είναι η δημιουργία Ενόπλων Δυνάμεων με υψηλή κινητικότητα, με επαρκή στελέχωση, με προσωπικό που διακρίνεται από υψηλό ηθικό, άρτια εκπαίδευση, με συστήματα διοικήσεως και ελέγχου σύγχρονης τεχνολογίας και με άριστη ικανότητα διακλαδικής συνεργασίας.

Τζούμης ΛάμπροςΟ Λάμπρος Τζούμης είναι αντιστράτηγος ε.α. Απόφοιτος της Σχολής Διοίκησης Επιτελών του Στρατού Ξηράς, της Ανωτάτης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου και της Σχολής Εθνικής Άμυνας. Υπηρέτησε στο ΓΕΣ και στο ΓΕΕΘΑ ως επιτελής και σε διευθυντικές θέσεις. Σε εθνικό επίπεδο, τμηματάρχης Συνδρομής στην Αντιμετώπιση Καταστροφών. Στο ΝΑΤΟ εθνικός αντιπρόσωπος της Ελλάδας στις επιτροπές Civil Emergency Planning και Senior Civil Emergency Planning Committee. Διοικητής του 286ου Τάγματος Πεζικού στη Λήμνο, του 38ου Συντάγματος Πεζικού στη Ρόδο της Ελληνικής Δύναμης Κοσσυφοπεδίου και της 88ης ΣΔΙ (Ταξιαρχίας Λήμνου). Υποδιοικητής της ΧVI Mηχανοκίνητης Mεραρχίας Πεζικού (Διδυμότειχο).