Του Αντιναυάρχου (ε.α.) Σπυρίδωνος Κονιδάρη ΠΝ*

Για τη διευκόλυνσή σας γνωρίζεται ότι το προηγούμενο συναφές άρθρο του ιδίου, το οποίο μνημονεύεται στο εν προκειμένω κείμενο που αποτελεί ουσιαστικά συνέχειά του, έχει δημοσιευθεί στον ιστότοπό μας στο πεδίο “ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ- ΑΠΟΨΕΙΣ” με τίτλο “Ο Εκσυγχρονισμός των ΜΕΚΟ 200ΗΝ Πρέπει να Γίνει, Υπερέχουν των Κορβετών ” και μπορείτε να το ξαναδιαβάσετε…

 

Σε παλαιότερο άρθρο μου (17/2/2022) είχα λάβει ξεκάθαρη θέση υπέρ του εκσυγχρονισμού/ των ΜΕΚΟ. Καθαρά, επώνυμα και παραθέτοντας πολλούς λόγους που επιβάλουν την διατήρηση των πολύτιμων και φθηνών στην χρήση τους αυτών φρεγατών στον Στόλο μας, με μια συνετή επιλογή των συστημάτων που θα αντικατασταθούν με σύγχρονα ή θα αναβαθμιστούν ή απλώς θα επανέλθουν στις αρχικές προδιαγραφές τους (π.χ. οι μηχανές).

Θεώρησα ότι η μεγάλη σιωπή γύρω από αυτό το θέμα, όταν εκατοντάδες άρθρα στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο παρουσίαζαν ακόμη και απίθανες προτάσεις για νέα πλοία ή νέα συστήματα, δεν ήταν ούτε τυχαία ούτε αθώα.    Έτσι προσπάθησα να βγάλω από το σκοτάδι το θέμα αυτό, λαμβάνοντας με επιχειρήματα θέση υπέρ των “ορφανών” ΜΕΚΟ.      Χωρίς να προσβάλω κανένα και χωρίς καμία μομφή σε βάρος όλων των στελεχών του Π.Ν., τους εν ενεργεία αξιωματικούς και ειδικά τους έμπειρους Ναυάρχους μας, που επιβαίνουν στα δύσκολα τελευταία χρόνια στα πλοία αυτά σε επιχειρήσεις υψηλής έντασης ή που τα παρακολουθούν και τα υποστηρίζουν από τις θέσεις ευθύνης τους στην ξηρά.

Αλλά οι εν ενεργεία αξιωματικοί, ούτε μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα (για να τοποθετηθούν επί συγκεκριμένου θέματος θα πρέπει να πάρουν την σχετική άδεια) ούτε πάντα ακούγονται από προϊσταμένους τους που αποφασίζουν, ιδιαίτερα αν οι τελευταίοι έχουν αναπτύξει Θεϊκό Σύνδρομο.

Στο εν λόγω άρθρο μου λοιπόν, είχα προκαλέσει – με την καλή έννοια- τους καθ’ ύλην ειδικούς, όχι τους γενικούς και επί παντός επιστητού “αναλυτές”, να αντιπαραθέσουν τις δικές τους εργασίες και μελέτες.   Να καταδείξουν τα λάθη μου και να προτείνουν άλλες λύσεις που μου διαφεύγουν, ει δυνατόν επώνυμα,  στα πλαίσια ενός υγιούς και ανοιχτού διαλόγου για το δημόσιο συμφέρον, για το καλό του Ναυτικού και της Χώρας.

Το έπραξα φοβούμενος μήπως το πρόγραμμα της αναβάθμισης των ΜΕΚΟ που αποτελούσε μέρος της “τριαδικής – λύσης πακέτο” που είχε εξαγγείλει η Κυβέρνηση για το Π.Ν. (μαζί δηλαδή, με τις νέες Φ/Γ και την ενδιάμεση λύση), μια επιλογή σοβαρή στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε (και πότε άλλωστε δεν διανύαμε;) καταλήξει τελικά στα αζήτητα.  Είτε λόγω έλλειψης υποστηρικτών και  … δημοφιλίας είτε λόγω απροθυμίας των ξένων λόγω των περιορισμένων περιθωρίων κέρδους τους σε σχέση με τις νέες κατασκευές ή της υποχρέωσης των ξένων οίκων για την εκτέλεση των εργασιών στην Ελλάδα και όχι στις χώρες τους.

Δυο σχεδόν μήνες αργότερα από το άρθρο μου (στο περιοδικό ΠΤΗΣΗ τεύχος Φεβρουαρίου και την εν συνεχεία δημοσίευσή του στην ptisidiastima.com  και το Navaldefence.gr) και χωρίς να έχω δει το παραμικρό, ετοιμαζόμουν την προηγούμενη εβδομάδα να επανέλθω.

Η δημοσίευση, σε μερίδα μόνο του τύπου, της πληροφορίας ότι η Κυβέρνηση και το Π.Ν. εξετάζουν σοβαρά την αναβάθμιση και των τεσσάρων (4) ΜΕΚΟ, και μάλιστα στο ίδιο επίπεδο, με χαροποίησε.  Αν και από μόνο του το μοναχικό δημοσίευμα (όπως και οι συχνές δηλώσεις αρμοδίων μεταξύ τυρού και αχλαδιού, ότι το πρόγραμμα είναι «ζωντανό») απλώς για “εξέταση”, χωρίς σαφή εντολή, άμεση προτεραιότητα, χρονοδιάγραμμα έναρξης και χρήμα (ή budget όπως έχει επικρατήσει και σε όλη την αθλητική επικράτεια) παραπέμπει σε “κλότσημα της μπάλας στις εξέδρες”.

Εξηγώ : Όταν για νέα πλοία με συγκεκριμένη και έτοιμη προδιαγραφή για κατασκευή σε ενεργή γραμμή παραγωγής, όπως οι FDI/ BELHARA (με όλες τις πλευρές να επιθυμούν την ταχύτατη υπογραφή και να τρέχουν για να προλάβουν την 31η  Δεκ 2021),  χρειαστήκαμε 6 μήνες από την ανακοίνωση του νικητή του …διαγκωνισμού (28/9/2021) μέχρι την υπογραφή της σύμβασης (24/3/2022), φαντάζομαι ότι στην περίπτωση των ΜΕΚΟ, με πιο δύσκολο έργο για να περιγραφεί σε σύμβαση, ακόμη και σε περίπτωση επιλογής μετά από διαγκωνισμό (και όχι ατελέσφορο δημόσιο διαγωνισμό) θα μας πάρει πάνω από 10 μήνες για τις υπογραφές μόνο, ακόμη και αν η Κυβέρνηση αποφασίσει για τον “νικητή”, σήμερα.

Έτσι μετά τη αναμονή μου για να δω (μάταια τελικά) αν του δημοσιεύματος θα υπάρχει επίσημη ανακοίνωση ή εξέλιξη, επανέρχομαι σε συγκεκριμένα θέματα που έθεσα, για την καλύτερη ενημέρωση των καλοπροαίρετων και άνευ επιφοίτησης αναγνωστών (καθόσον οι απανταχού “ξερόλες” και οι φωτεινοί παντογνώστες, δεν το χρειάζονται).    Ίσως δε και κάποιων από τους ιθύνοντες που εξετάζουν σοβαρά το θέμα, όπως δημοσιεύτηκε.

Χάριν της αυτάρκειας του παρόντος άρθρου, παραθέτω εκ νέου τον πίνακα μου με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, δυνατότητες/ επιδόσεις, συστήματα και όπλα που έχουν οι ΜΕΚΟ και αυτά των Κορβετών που έχουν τις υψηλότερες πιθανότητες να πάρουμε.

Έχοντας τονίσει στον παραπάνω πίνακα τα σοβαρότερα πλεονεκτήματα των 2 προγραμμάτων (σε καμία περίπτωση “αντιπάλων” ή αλληλοαναιρούμενων) θα σταθώ σε μερικά χαρακτηριστικά των Φ/Γ ΜΕΚΟ για μια μικρή ανάλυση αυτών, καθώς η απλή παράθεση αριθμών σε τόσο ειδικά θέματα, δεν είναι αρκετή για τους μη ειδικούς.

Το μεγαλύτερο μήκος και εκτόπισμα ενός πολεμικού πλοίου συνεπάγεται καλύτερη συμπεριφορά σε άσχημες καιρικές συνθήκες.   Αυτό δεν είναι ένα απλό πλεονέκτημα για την άνεση του προσωπικού τους (σημαντικός παράγων και αυτό σε μακρούς πλόες και με δύσκολους καιρούς).  Αλλά επειδή τα πολεμικά πλοία είναι φορείς οπλικών συστημάτων, η καλύτερη συμπεριφορά τους και η μικρότερη καταπόνηση τους, πέρα από τις λιγότερες βλάβες των συστημάτων του σκάφους (πλατφόρμας) παρέχει στο πλοίο την δυνατότητα να επιχειρεί στο 100% των προδιαγραφών των συστημάτων και των όπλων του σε πιο δύσκολες συνθήκες απ’ ότι τα μικρότερου μεγέθους και εκτοπίσματος πλοία.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα πλεονεκτημάτων : α) Να μπορεί να βάλει τα όπλα του με ακρίβεια χωρίς περιορισμούς και καθυστερήσεις (π.χ. να μετακινηθεί σε περιοχή με καλύτερες συνθήκες ή να χρειαστεί να λαμβάνει πορεία ή/και ταχύτητα που όμως δεν ταιριάζουν με την αποστολή του), β) Να μετακινηθεί όπως διαταχθεί, με χειρότερο καιρό και με μεγαλύτερη ταχύτητα, επηρεαζόμενο  λιγότερο από δυσμενείς καιρικές συνθήκες και να φτάνει ταχύτερα στην περιοχή των επιχειρήσεων γ) Να απονηώνει και να προσνηώνει το ελικόπτερό (Ε/Π) του (ή τα Ε/Π άλλων μονάδων ή προερχόμενων από ξηρά ως ενίσχυση ή σε μεταφορά “πολύτιμου” φορτίου) για διάφορες αποστολές.

Αυτή η επιπλέον δυνατότητα (sea keeping capability) των κατεχομένων ΜΕΚΟ έναντι ελαφρότερων κορβετών (ακόμη και αν το πλεονέκτημα των ΜΕΚΟ στο εκτόπισμα ή το μήκος είναι μόνο 15-20%) :

  • σε συνδυασμό με τα άλλα σοβαρά συγκριτικά πλεονεκτήματα των ΜΕΚΟ, όπως η υψηλή μεγίστη συνεχόμενη ταχύτητα τους, η μεγάλη ακτίνα δράσης τους, το μεγάλου βεληνεκούς και βάρους βλήματος κύριο πυροβόλο τους (μοναδικό 5”-127 mm στο Ναυτικό), το πλεονέκτημα τους στον τομέα της επιβίωσης με τα 2 CIWS με επικάλυψη τομέων,
  • παράλληλα με όλες τις δυνατότητες τους με τα Κ/Β (Ε-Ε, Ε-Α), τα radars με επικαλύψεις τομέων και αποστάσεων,  τα εναλλακτικά συστήματα διεύθυνσης βολής (ΣΔΒ), τα συστήματα  Α/Υ και Η/Ν πολέμου (κάποια από τα ανωτέρω θα χρειαστούν αναβάθμιση ή αντικατάσταση, εντός φυσικά του διατιθέμενου ποσού), όλα αυτά αντίστοιχα των σύγχρονων κορβετών,
  • με τις άνετες ενδιαιτήσεις για πολύ μεγαλύτερο αριθμών στελεχών για μεγαλύτερη ευελιξία και επιπλέον αποστολές (όχι ως πλήρωμα) και με το πολύ χαμηλότερο κόστος χρήσης και συντήρησης λόγω και την υφιστάμενης υποδομής και της εκπαίδευσης από την υπηρεσία τους στα σκάφη αυτά της πλειοψηφίας των στελεχών του Π.Ν.,

συνηγορούν στο ότι οι 4 φρεγάτες ΜΕΚΟ με τον απαιτούμενο ΕΜΖ εντός συγκεκριμένων οικονομικών πλαισίων (όσο περίπου το πραγματικό κόστος μίας νέας κορβέτας με τα όπλα της και την απαιτούμενη υποδομή για οτιδήποτε νέο όπλο ή σύστημα εντάσσεται για πρώτη φορά στο Π.Ν.) όχι μόνο δεν θα υστερούν αλλά πιθανότατα θα είναι και καλύτερες από τις προτεινόμενες κορβέτες.

Ολοκληρώνω με την ελπίδα πως, οι δημοσιογραφικές πληροφορίες για την αναβάθμιση των ΜΕΚΟ θα μετουσιωθούν σύντομα σε επίσημη ανακοίνωση έναρξης του προγράμματος.  Με όποιον αξιόπιστο και δοκιμασμένο φορέα εξασφαλίζει την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου με συγκεκριμένο κόστος και χρονοδιάγραμμα, με την παράλληλη αποδοχή εκ μέρους του σοβαρών ρητρών σε περίπτωση καθυστερήσεων.  Εάν βεβαίως συνοδεύεται από αποδεκτή “ενδιάμεση λύση” (για να συμπληρωθεί η αρχικώς εξαγγελθείσα “τριάς”), ακόμη καλύτερα.

 

 

konidarisΑντιναύαρχος (ε.α.) Σπύρος Κονιδάρης Π.Ν.
Επίτιμος Υπαρχηγός Στόλου
Εθνικός Αντιπρόσωπος στο ΝΑΤΟ/SHAPE 2014-17
Master of Science in Electrical Engineering.