Του Αντιστρατήγου (ε.α.) Λάμπρου Τζούμη*

Ψήγματα ιστορίας που φέρνει στο φως ο πολυγραφότατος φίλος Στρατηγός κ. Τζούμης, τον οποίον και ευχαριστούμε για τη συμμετοχή του στην ιστοσελίδα μας με τα αξιόλογα άρθρα του.

” …Τα μεσάνυχτα της 13ης Δεκ.1967, η εικόνα στη δημόσια τηλεόραση, τότε ΥΕΝΕΔ, δεν ήταν η συνηθισμένη. Όταν τελείωνε το πρόγραμμα εμφανιζόταν η φωτογραφία του βασιλιά, αλλά τη νύκτα εκείνη η φωτογραφία αντικαταστάθηκε από τον «αναγεννώμενο εκ της τέφρας του φοίνικα».

Το μυθικό πουλί που συμβολίζει την αθανασία δεν ήταν η πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία που χρησιμοποιήθηκε ως πολιτικό έμβλημα. Καθιερώθηκε από τον Καποδίστρια ως σύμβολο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους και αποτυπώθηκε στα πρώτα νομίσματα που κυκλοφόρησαν. Έτσι, συμβολίστηκε η αναγέννηση του ελληνικού έθνους, μετά τα τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς από τους Οθωμανούς. Καταργήθηκε με την εγκαθίδρυση της βασιλείας το 1832, ενώ επανήλθε το 1924 με πρόεδρο Δημοκρατίας τον Π. Κουντουριώτη. Κάτι που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό είναι ότι ο «αναγεννώμενος φοίνικας» χρησιμοποιήθηκε ως έμβλημα και από το ΕΑΜ, όταν σχηματίστηκε η «κυβέρνηση του βουνού», το 1944.

Λίγες ώρες πριν από τη στιγμή που πραγματοποιήθηκε η αλλαγή στην εικόνα του προγράμματος της ΥΕΝΕΔ, είχαν συμβεί ασυνήθιστα και πρωτοφανή γεγονότα στην ιστορία των ελληνικών Ε.Δ. :

– Ο διοικητής της 99ης Μεραρχίας, σημερινής XVI M/K MΠ,  Απ.  Ζαλαχώρης με έδρα το Διδυμότειχο στον Έβρο, ένστολος και με τον οπλισμό του πέρασε τα ελληνοτουρκικά σύνορα, παραδόθηκε στους Τούρκους και ζήτησε άσυλο στη γειτονική χώρα. Ο Ζαλαχώρης, αξιωματικός με περγαμηνές, προαγόμενος επ΄ ανδραγαθία στο βαθμό του Ταγματάρχη, στις επιχειρήσεις του εθνικού στρατού την περίοδο 1946-49, συμμετείχε στο βασιλικό κίνημα που εκδηλώθηκε την ημέρα εκείνη κατά του τότε καθεστώτος, το οποίο κατέληξε σε αποτυχία, λόγω της πολύ κακής σχεδίασης και εκτέλεσής του.

– Χαρακτηριστικό του ελλιπούς σχεδιασμού είναι το έξης περιστατικό. Ο Αντιστράτηγος Ι. Μαννέτας Γενικός Επιθεωρητής Στρατού, που συμμετείχε στο βασιλικό κίνημα, εμφανίστηκε στο γραφείο του Αρχηγού ΓΕΣ Οδυσσέα Αγγελή, του παρέδωσε επιστολή με βασιλική διαταγή και απαίτησε να του παραδώσει την διοίκηση. Ο Αγγελής, αφού διάβασε την επιστολή, συνέλαβε επί τόπου τον Μαννέτα που ούτε καν οπλοφορούσε και ζήτησε από τις Ε.Δ. να παραμείνουν πιστές στο καθεστώς.

Το βράδυ της προηγούμενης ημέρας από την εκδήλωση του κινήματος,  12 Δεκ. 1967, ο Κωνσταντίνος κατά τη διάρκεια δείπνου, ζήτησε από τον πρέσβη των ΗΠΑ Τάλμποτ να τον συναντήσει την επόμενη μέρα στα ανάκτορα στο Τατόι. Το πρωί της 13ης Δεκ., όταν ο Τάλμποτ τον επισκέφθηκε ο Κωνσταντίνος του ανακοίνωσε την πρόθεσή του για ανατροπή του καθεστώτος και αναχώρησε αεροπορικώς για την Καβάλα, που είχε επιλεγεί να συγκροτηθεί το επιτελείο για τη διεύθυνση του κινήματος. 

Το σχέδιο που εκπονήθηκε από τον διευθυντή του βασιλικού στρατιωτικού οίκου, στρατηγό εν αποστρατεία Κων. Δόβα, προέβλεπε την κατάληψη της Θεσσαλονίκης και των πόλεων της Βόρειας Ελλάδας με τη χρησιμοποίηση των Μονάδων του Στρατού και στη συνέχεια την απαίτηση γα παραίτηση της κυβέρνησης.

Η ηγεσία Ναυτικού και Αεροπορίας βρισκόταν στο πλευρό του βασιλιά και οι κινήσεις που έγιναν ήταν ότι ο στόλος απέπλευσε προς στην Καβάλα, ενώ κάποια αεροσκάφη πέταξαν στην Αθήνα πάνω από τα κτίρια των Γενικών Επιτελείων, απλά ρίχνοντας προκηρύξεις, καθώς δεν προβλεπόταν η αξιοποίηση τους από τον σχεδιασμό του κινήματος.

Η κίνηση των Μονάδων του Στρατού Ξηράς για κατάληψη των πόλεων δεν είχε αποτέλεσμα. Οι ανώτατοι αξιωματικοί που συμμετείχαν στο βασιλικό κίνημα όπως οι Αντιστράτηγοι Κων. Κόλλιας, διοικητής της 1ης Στρατιάς, Γ. Περίδης  διοικητής του Γ’ ΣΣ, και οι Υποστράτηγοι -Ταξίαρχοι, Ορ. Βιδάλης επιτελάρχης του Γ΄ΣΣ, Α. Έρσελμαν διοικητής της 20ης Μεραρχίας Τεθωρακισμένων στην Κομοτηνή, Ι. Κεχαγιάς διοικητής 11ης Μεραρχίας στην Καβάλα, δεν είχαν ιδιαίτερη επιρροή στους αξιωματικούς των Σχηματισμών και Μονάδων τους, που παρέμεναν πιστοί στο καθεστώς. Οι περισσότεροι από τους υποστηρικτές του βασιλιά συνελήφθησαν από ταγματάρχες και λοχαγούς και η αποτυχία του κινήματος προδιαγράφηκε.

Με τα πρώτα σημάδια της αποτυχίας του κινήματος ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος όρκισε αντιβασιλέα τον αντιστράτηγο Γ. Ζωιτάκη, ενώ την πρωθυπουργία ανέλαβε ο Γ. Παπαδόπουλος. Ο ραδιοφωνικός σταθμός της Αθήνας ανακοίνωνε τη συντριβή του βασιλικού κινήματος, προσθέτοντας ότι «οι συνωμόται και ο Κωνσταντίνος προσπαθούν να διαφύγουν κρυπτόμενοι από τον Στρατόν από χωρίου εις χωρίον».

Ο Κωνσταντίνος αντιλαμβανόμενος την αποτυχία του κινήματος, αποφάσισε να εγκαταλείψει την Ελλάδα. Με τη βασιλική οικογένεια και με μερικούς στενούς του συνεργάτες, αναχώρησε από την Καβάλα αεροπορικώς εν μέσω καταρρακτώδους βροχής χωρίς επαρκή καύσιμα και σχέδιο πτήσεως για την Ιταλία και τελικά προσγειώθηκαν στη Ρώμη.”

Ο Λάμπρος Τζούμης είναι Αντιστράτηγος ε.α. Απόφοιτος της Σχολής Διοίκησης Επιτελών του Στρατού Ξηράς, της Ανωτάτης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου και της Σχολής Εθνικής Άμυνας. Υπηρέτησε στο ΓΕΣ και στο ΓΕΕΘΑ ως επιτελής και σε διευθυντικές θέσεις. Σε εθνικό επίπεδο, τμηματάρχης Συνδρομής στην Αντιμετώπιση Καταστροφών. Στο ΝΑΤΟ εθνικός αντιπρόσωπος της Ελλάδας στις επιτροπές Civil Emergency Planning και Senior Civil Emergency Planning Committee. Διοικητής του 286ου Τάγματος Πεζικού στη Λήμνο, του 38ου Συντάγματος Πεζικού στη Ρόδο της Ελληνικής Δύναμης Κοσσυφοπεδίου και της 88ης ΣΔΙ (Ταξιαρχίας Λήμνου). Υποδιοικητής της ΧVI Mηχανοκίνητης Mεραρχίας Πεζικού (Διδυμότειχο).

 

ΠΗΓΗ: Militaire.gr